Tuberculose leek ooit onder controle maar steekt weer de kop op als één van de meeste dodelijke, besmettelijke ziekten. TB bedreigt de publieke gezondheid en vormt ook in sociaal en economisch opzicht een probleem met naar schatting zo'n 8 miljoen gevallen per jaar. In tegenstelling tot de meer ontwikkelde landen waar TB meestal mensen boven de 65 treft, zijn in armere landen vooral jongere mensen het slachtoffer van deze ziekte.
Er vallen meer dan 1.9 miljoen doden per jaar. Onder vrouwen is TB de belangrijkste doodsoorzaak ter wereld. Dit verlies aan vrouwen, moeders en kostwinners heeft langdurige gevolgen.TB heeft weer de kop op kunnen steken als gevolg van het gebrek aan kwalitatief goede gezondheidsinstellingen, toenemende armoede en slechte levensomstandigheden, inefficiënte en slechte TB programma's en als gevolg van de HIV epidemie in vooral Afrika en Azië. Mensen met HIV lopen tien keer zoveel risico om met TB besmet te worden.
Hoewel TB in verschillende delen van het lichaam kan voorkomen (botten, nieren, centraal zenuwstelsel) en belangrijke problemen kan veroorzaken, is de aanwezigheid in de longen toch de grootse bedreiging. TB wordt verspreid door het uithoesten van de Mycobacterium tuberculosis waar individuen in eenzelfde ruimte elkaars lucht kunnen inhaleren. Diegenen met een gezond afweersysteem zullen de infectie oplopen waarna deze in slaaptoestand blijft maar 1 op de 10 ontwikkelt een actieve vorm van TB. Zonder behandeling wordt iemand met actieve TB steeds zieker en wordt de ziekte overgedragen aan personen in de directe nabijheid.
Behandeling
TB kan behandeld worden. De DOTS (Directly Observed Treatment-Short Course) strategie heeft bewezen 85% van de geïnfecteerden te kunnen genezen. DOTS is een goedkope strategie wat betreft de opsporing en behandeling van TB maar werkt alleen maar bij voldoende politieke inzet, de beschikbaarheid over microscopen en laboratoria, juiste medicijnen en een adequaat begeleidings- en evaluatiesysteem. Helaas beschikt slechts een beperkt aantal landen over de juiste middelen en know-how om aan deze elementaire voorwaarden te voldoen. Slecht 16% van de gevallen heeft toegang tot deze behandeling en uitbreiding hiervan is urgent. Dit betekent een versterking van het gezondheidssysteem met het oog op een correct ononderbroken toediening van medicijnen. Onjuist medicijngebruik heeft een weerstandverhoging van de bacil tot gevolg. De behoefte aan partnership en het samenbrengen van openbare, privé en gemeenschappelijke instellingen is inmiddels duidelijk gebleken wanneer het gaat over de invoering, het behoud en de uitbreiding van DOTS.
Bestrijding
STOP TB, een initiatief van WHO, is een wereldwijde politieke en sociale actie ter ondersteuning van deze DOTS. STOP TB is een partner van landen met een ernstige TB-problematiek, de UN en andere internationale organisaties, bilaterale donoren, verschillende wetenschappelijke- en zorginstellingen en NGO's. Doel is de apathie rondom tuberculose op te heffen, de bestrijding uit te breiden, de investering in DOTS te verhogen en thema's rond TB op de internationale en nationale gezondheidsagenda's te krijgen. Alleen door gemeenschappelijke inspanningen kan TB worden bestreden.